Snuffelen in Europa’s grootste fysieke muziekcollectie

Aan muziek gerelateerde objecten en activiteiten moeten vanachter de glazen voorpui de nieuwsgierigheid van de voorbijganger gaan trekken. “We willen geen museum zijn waarvoor je een kaartje moet kopen, je moet gewoon naar binnen kunnen lopen. Bijvoorbeeld om te luisteren naar een unieke plaat of voor een tentoonstelling.”

Ze ziet de bar en de koffiehoek al voor zich, en natuurlijk een luisterbar met van die ouderwetse telefoonhoorns. “En voor de echte liefhebber zorgen we juist voor een fantastische audiobeleving, zodat iedereen kan genieten van muziek.”

Het lijkt haar geweldig als mensen ook zelf muziek willen komen maken of opnemen. “Uiteraard zijn wij groot voorstander van fair pay en worden zij daar gewoon voor betaald. We richten onze eigen studio met vintage Nederlandse studioapparatuur in, maar we hopen ook dat muzikanten willen meedenken over andere te installeren studio’s. Beeld & Geluid gaat hier van alles organiseren, maar het gebouw moet echt tot leven komen door mensen die iets willen gaan doen met die collectie. Alle activiteiten gaan in samenwerking met partners plaatsvinden. Mensen moeten zich hier thuis gaan voelen.”

De inrichting is in volle gang. Eindeloze rijen kasten, verdeeld over drie depots, zijn al gevuld met platen, cd’s en dvd-boxen. Behalve het uitleendepot - de uitleen via bibliotheken gaat gewoon door - is er het publieksdepot waar bezoekers in de collectie kunnen neuzen en platen uit de kast mogen trekken. Het erfgoeddepot bevat unieke exemplaren uit de voormalige Fonotheek van de omroepen en van Muziekweb. Bij elkaar zijn in de depots zo’n half miljoen platen en een miljoen cd’s opgeslagen.

“Ons unique sellingpoint is dat we de grootste fysieke muziekcollectie hebben van Europa. En dat in een tijd dat muziek steeds meer digitaal gestuurd wordt door algoritmes en iedereen naar Spotify luistert. Hier is het algoritme gewoon de kast, waarin je ontdekkingen kunt doen en die je op ideeën kan brengen. Als ik zie hoe dol mijn kinderen zijn op platen, dan is het eigenlijk voor alle generaties inspirerend.”

Het digitale media-archief – alle bewaarde radio- en tv-uitzendingen (en meer) – blijft gehuisvest in het hoofdgebouw op het Media Park. “Dat is nationaal cultureel erfgoed waarvan wij vinden dat het ook beschikbaar moet zijn voor publiek. Daarom kan straks veel worden bekeken of afgeluisterd in het Collectiegebouw. Juist ook de opnames die moeilijk te clearen zijn vanwege de ingewikkelde rechten, waaronder nooit elders vertoonde concertregistraties. Als je voor liveopnames elke muzikant individueel moet benaderen, weerhoudt dat programmamakers er vaak van om die beelden te gebruiken. Dat vinden wij zonde. Bijvoorbeeld concertopnamen uit de jaren ’70, van festivals met meerdere artiesten. Zo zitten de Stones best wel op hun rechten. We zijn daarover onder meer in gesprek met de NVPI.”

Als materiaal uit het media-archief wordt gebruikt, wordt er volgens contractuele afspraken altijd verwezen naar de rechthebbenden, vertelt Vytopil. “Er moet altijd contact worden opgenomen en soms een vergoeding worden afgerekend.”

Voor bepaalde muziek die niet (meer) in de handel is geldt het Out of Commerce-convenant met Buma/Stemra. “Dan gaat het over het online afspelen in een afgebakende omgeving. In principe is daar een collectief systeem voor waardoor makers altijd geld krijgen.”

Aan de muzikale herinneringen die mensen delen tijdens de Top 2000-uitzendingen vanuit Beeld & Geluid ziet Vytopil hoe verbindend muziek kan zijn. “Dat die naar boven gehaalde verhalen generaties verbinden, is iets universeels. In het Collectiegebouw zoeken we ook naar die verbinding. Zo kan het een prachtige plek worden die echt iets toevoegt. Voormalige muziekcollecties zijn ondergebracht op allerlei plekken, maar sinds ongeveer 2010 is daar flink minder aandacht voor geweest. Wij zijn blij dat we dat weer een beetje kunnen optillen en een podium geven.”

https://www.beeldengeluid.nl