“Sessiemuzikanten moeten technologische ontwikkelingen omarmen”

Elektronica

Een tweede uitdaging vormen de technologische ontwikkelingen. “De eerste synthesizers en drumcomputers namen vijftig jaar geleden al deels werk uit handen van violisten en drummers. Tegenwoordig kun je alle instrumenten uit elektronica halen. Een laptop en een internetverbinding voldoen om muziek te creëren en op Spotify te zetten. Die ontwikkelingen hou je niet tegen, je kan ze beter omarmen en kijken wat je ermee kunt.”

Een betrekkelijk nieuw fenomeen is AI. “Je kunt als prompt aan een AI-robot geven: maak voor mij een interessante pianopartij op dit nummer. Dan hoef je mij als sessiemuzikant niet meer te bellen. Ik hoor nu dingen voorbijkomen van producers met wie ik vroeger gewerkt heb, waarin ik meteen een Hammondorgel uit een plug-in herken. Als ik het zou hebben gespeeld zou het veel ‘echter’ hebben geklonken. Maar negen van de tien luisteraars horen dat verschil niet, terwijl ik de bezieling en de beleving mis in zo’n plug in-versie.”

Wat doe je eraan?

In de jaren ‘70 was studiotijd kostbaar, vervolgt Maas. “Tegenwoordig kun je de meeste tracks lekker thuis opnemen, maar dat financiële voordeel weegt niet op tegen de verlaagde budgetten. Wat eraan gedaan kan worden? Sessiemuzikanten moeten beseffen dat de oplossing voor hun verdienmodel vooral in het live spelen zit. Op het podium willen mensen nog steeds die beleving zien en horen.

De andere oplossing is, dat je jezelf uniek maakt door goed werk te leveren. Dat is lastig, want voor veel - laten we zeggen Ed Sheeran-achtige - muziek hoeft het helemaal niet zo uniek te klinken. Veel dingen die door de mensen worden geconsumeerd, hoeven helemaal niet haute cuisine te zijn, maar gewoon lekker middelmaat, zeg maar McDonalds.”

Uit door Maas geconsulteerde cijfers blijkt overigens dat het aantal sessiemuzikanten dat meewerkt aan opnames sinds 2014 slechts lichtjes daalt. “Er is gelukkig nog veel muziek waar ‘echte’ muzikanten aan meewerken en waarmee je dus je boterham kan verdienen.”

Niet dat de betaling overhoudt. “Als sessiemuzikant word je standaard afgekocht”, stelt Maas. “Voor openbaarmaking door bijvoorbeeld radio-uitzendingen of achtergrondmuziek in de horeca, ontvang je een aandeel via Sena. Maar voor de verkoop van cd’s, voor muziek op YouTube, Facebook of streamingdiensten ontvangen de meeste musici geen enkele vergoeding.”

Baanbrekende deal

“Je krijgt alleen je studio fee”, licht hij daarop toe. “We hebben dankzij de NVPI en de afdeling Ntb van de Kunstenbond nu wel een afspraak met Spotify dat er in geval van een bestseller – dat betekent een miljoen streams in een kalenderjaar – een nabetaling volgt, ook voor sessiemuzikanten. Dat is een baanbrekende deal.

We willen op streaminggebied naburige rechten bespreekbaar maken. Als iemand een bepaalde track van Thin Lizzy draait op Spotify, dan is dat een bewuste keuze voor persoonlijke consumptie. Geen openbaarmaking dus en dan hoeft er geen naburig recht over afgedragen te worden. Maar als dat liedje voorbij is, kiest het algoritme voor jou de volgende track. Dat vind ik wel openbaarmaking. Dus over dat gedeelte en ook over andere gecureerde lijsten zouden naburige rechten moeten worden uitbetaald. Als jij op zondagochtend zin hebt in wat chille muziek, dan zoek jij op Spotify een playlist Sunday Morning Chill Music. En dan heb jij helemaal niet uitgezocht welke liedjes jij wil horen. Dan heb je in feite een soort radiozender gekozen, waarvan je ook niet bepaalt wat er gedraaid wordt.”