It’s not your mother, kick the ball…!

Jaap Dekker - Hup Holland Hup (1974)

In aanloop naar het WK van 1974 in Duitsland blazen pianist Jaap Dekker en zijn Boogie Set met hun dampende versie het aloude Hup Holland Hup nieuw leven in. De single verschijnt in het kielzog van de succesvolle lp Nursery Rhymes, vol opwindende boogiewoogiebewerkingen van traditionele kinder- en volksliedjes.

Mede dankzij deze opzwepende klanken haalt Oranje met oogstrelend totaalvoetbal de finale, die wel jammerlijk wordt verloren van de gastploeg.

Speed Twins - Football Song (1978)

De Arnhemse punkgroep Speed Twins hangt voorafgaand aan het WK ‘78 in het Argentinië van dictator Videla de vuile was buiten. Op de singlehoes van hun Football Song steekt een met kogelgaten doorzeefd en bebloed Oranje-shirt aan een waslijn van prikkeldraad schril af tegen de strakblauwe lucht en het frisgroene gras. Echte liefhebbers zijn het trouwens niet. ‘Everytime I turn my tv on / I see some stupid guys kickin’ balls around’, spuugt zanger Jody Daniel met afschuw in de microfoon. ‘We háte football!’, klinkt het steeds bijtender naarmate dit plaatje vordert.

Henk Spaan - Stille Willem (1981)

Stille Willem is een lofzang op de spreekwoordelijke ploeteraar die zich de blubber traint en het vuile werk opknapt voor de grote jongens. De ‘bezem’ van het middenveld. ‘Zwoegen, schaven, schoppen is het enige dat telt / Voor maar weinig geld…’, zingt Henk Spaan, bijgestaan door Albert West. De geprezen karaktervoetballer moet het hebben van zijn loopvermogen: ‘geen gevoel voor de bal, ben je mal’. Een waardige bewerking van Love Of The Common People van The Everly Brothers.

Tröckener Kecks - Naar De Top (1985)

Kecks-zanger Rick de Leeuw leeft zich voor de tv helemaal in. Dat het wedstrijdtempo moordend is horen we aan de muziek. ‘De trainer vloekt zijn jongens stijf / Loopt dampend heen en weer’, hijgt De Leeuw in de microfoon, ‘Ze willen, dat staat buiten kijf / Maar ze kunnen echt niet meer’. De snerpende gitaren zwellen aan.

Het begon als een jongensboek, ‘een hechte vriendenclub / Ze speelden ieder elftal zoek / tot in de Europa Cup’. In de finale, tegen Juventus, dreigt een fiasco. Ze staan achter en de spelers kunnen het tempo niet meer aan. Maar dan betreedt een onbekende het veld.

Verslaggever Rik de Saedeleer blijft aanvankelijk kalm onder het oorverdovende publiekslawaai: “Invaller Rick de Leeuw voor het eerst aan de bal”, constateert hij nuchter, “mooi aangenomen...”, waarna de opwinding in zijn stem toeneemt: “hij passeert Boniek, speelt de bal tussen de benen van Platini door... duwt de bal voorbij Scirea en hij is dóór... blijft-ie kalm?” En dan, als De Leeuw scoort: “Goooal! Goal! Goal! Goal! Goal! Gooooooal!!!”

Normaal - Hup Voetbal Hup (1987)

IJzersterke titel van een lied waarin Graafschap-fan Bennie Jolink de magie van een vol stadion bejubelt. Met toeters, bellen, vlaggen ‘steunt zi-j’ hun club, maar ze houden het gezellig: ‘Wi-j høken hier massaal, moar doet ‘t wel vocaal / Wi-j schreeuwen met zien allen: Hup voetbal hup!’

Angst voor de tegenstander is er niet: ‘Wie de andere ploeg ok is, ‘t bunt der toch moar elf’, luidt zijn nuchtere boerenwijsheid. Een onversneden portie dialectrock, ontaardend in een ongecompliceerd ‘En van je héla héla hieja hólala....’

The Nits: J.O.S. Days (1987)

Spelen bij het Amsterdamse J.O.S. is een ‘family tradition’, bij de Hofstedes. Toch duurt de voetbalcarrière van zanger/tekstschrijver Henk Hofstede van The Nits niet lang, met dank aan zijn platvoeten en zwakke knieën.

Tussen de twee velden valt hem het monument op met de namen van de gevallen clubleden tijdens de Tweede Wereldoorlog, onder wie ene Henk. Ook zijn voetbalcarrière was van korte duur, om nog veel tragischer redenen. ‘He had my age, my first name / He thought he would win, like in his J.O.S. days’. Aangrijpend.

Revelation Time - Captain Dread (1987)
Revelation Time feat. Ruud Gullit - South Africa (1988)

Captain Dread is een ode aan Ruud Gullit door reggaeband Revelation Time: ‘He runs like lightning / Thunder when he kicks the ball’. Op een volgende single, South Africa – een aanklacht tegen de Apartheid, is het voetbalidool als gastzanger te horen: ‘South African downpresserman, you better go where you coming from’, adviseert hij de witte overheersers. Drie weken na het winnen van het EK ‘88 met Oranje scoort Gullit hiermee een top 3-hit en haalt hij de voorpagina van muziekblad Oor.

Brimstone - Rudy Reggae (1988)

In datzelfde succesvolle Oranjejaar neemt de Friese reggaeband Brimstone een ‘zonnige ode’ aan de Nederlandse Surinamer op. ‘Rudy Gullit (spreek uit: Coelit, JT) is faster than a bullet’, rijmt leadzanger Willem Pen in Rudy Reggae (‘The king of soccer, he’s the best / so much better than the rest’). Brimstone komt uit Dokkum, naar verluidt ‘het Kingston van Europa’.

Frans - Beckenbauer (1989)

‘Béckenbauer, Béckenbauer, Béckenbauer...’, hatelijker dan door zanger D.V.P van de Limburgse punkband Frans zal de naam van een der grootste voetballers aller tijden zelden door een microfoon zijn uitgespuugd. En dan ook nog met de bijtende toevoeging: ‘Du bist nur ein Würstchen!’

Een straf staaltje misplaatste overmoed na de uitschakeling van Duitsland door Oranje op het EK van 1988. Een half jaar na de single-release neemt der Kaiser als bondscoach van die Mannschaft ondubbelzinnig revanche. Zijn ploeg kegelt Nederland voortijdig uit het toernooi en wordt wereldkampioen.

Diverse artiesten - Nozems Go Roma (VPRO, 1990)

Rond het WK Italia van 1990 laat het VPRO-programma Nozems-A-Gogo acht Nederlandse alternatieve bands, waaronder Plastic Dolls en Eton Crop, een eigen voetballied uitvoeren in de radiostudio. De overdonderende aftrap is van de moeder aller punkbands, Ivy Green uit Hazerswoude. Ondersteund door energiek gitaargeweld en opgewonden publieksgeluiden smeden de heren in Hé Kampioentje een opzwepende cocktail van voetbalclichés met een hoog meezinggehalte. De openingsregels staan als een huis: ‘De bal is rond en het gras is groen, Oránje, Oránje / De lucht is blauw en we worden kampioen, Oránje Oránje...’

Met ‘Kein keloel, daaro is het doel’, parafraseert zanger Huub van der Lubbe van De Dijk de legendarische coach Ernst Happel in de tot eigentijdse rap gepromoveerde aloude Koning Voetbalmarsch.

Punkband LUL (Lui Uit Leeuwarden) bedient zich als afsluiter van een vermakelijk, pre-Van Gaaliaans steenkolenengels, met pareltjes als ‘It's not your mother, kick the ball’. Rudy Can’t Fail, heet het nummer, dus wat kan er nog misgaan?

Slagerij van Kampen - Kick Off (1998)

Rond het WK in Frankrijk verschijnt het officiële World Cup ‘98-album Allez! Ola! Ole!

Tussen internationale grootheden als Ricky Martin, Jean-Michel Jarre en Youssou N’Dour staat ook de Eindhovense percussieband Slagerij van Kampen. Kick Off heet hun opzwepende, door opgewonden publieksgeluiden ondersteunde instrumental. De enige act in dit overzicht waarbij ook vrouwelijke muzikanten een prominente rol spelen.

Trespassers W en Didi De Paris - De Voetbal-CD (2000)

De Voetbal-cd is de studioregistratie van een voetbalshow rond het in Nederland en België afgewerkte Euro 2000-toernooi. Het Trespassers W-aandeel bestaat uit acht, door zanger-dichter Cor Gout geschreven, voetbalbiografieën en -karakteriseringen op opwindende, schurende muziek met hoekige wendingen.

Nummers over onder anderen Faas Wilkes, de Koning uit Crooswijk, alleskunner Us Abe (‘Us Abe passeerde er negen / Negen zegen er ter aarde’) en Frans de Munck, alias de Zwarte Panter. De legendarische keeper ontpopte zich in Duitsland ook nog tot een bij de vrouwen zeer geliefde B-filmster. Zijn strak achterover gekamde haren, trui, broek en sokken waren allemaal ‘net zo zwart als Gene Vincent rockte’.

Het Engels voetbalstraatschoffie Paul Gazza Gascoigne wordt met straffe staaltjes binnenrijm bezongen: ‘Hij is tuig, hij is schuim / Hij is een zuiper en een fluim’, maar ook ‘volstrekt onvergelijkbaar’.

In Hollands Kwartiertje wordt de supersub bezongen. De pinchhitter die erin komt als het elftal ‘vastzit’ en moet zorgen voor de verlossende treffer: ‘Gokken op de kopkunst van Nanninga, de Sturm-und-Drang van Youri, de flair van Pierre’.

De laatste track is gewijd aan de, volgens het boekje, ‘enige niet-automaat onder de hedendaagse voetballers’: ‘Bal in de ruimte / Ongrijpbaar door zijn draaiing / Zijn stijging en zijn onverwachte daling / Onloochenbaar het werk van een groot kunstenaar’, klinkt het op een bedje van elektronica-klanken. Juist ja: Dennis Bergkamp, van wie Gout meent te kunnen verkondigen dat hij vliegt. Dit laatste is helaas het enige nummer dat online te vinden is. Beluister het hier.

Bender - Wonder (2014)

Over de droom van een jongetje ooit in ‘het shirt met de Nederlandse Leeuw’ te spelen. Volgens radioprogramma De Nieuws BV ‘het meest intelligente Oranjelied’ uit het aanbod rond het WK van 2014 in Brazilië.

Dat jongetje heet toevallig Bert Vissers, net als de zanger/gitarist van de in Nederlandse poppy chansons gespecialiseerde groep Bender. Niemand minder dan Evert ten Napel doet verslag als Bertje in de finale (tegen Brazilië), tussen grootheden als Cruijff, Lenstra en Moulijn, de winnende goal scoort. “Twee weken geleden speelde-ie nog in de C1 van BSM, nóóit van gehoord”, jubelt Ten Napel. Als je het hoesje onder je kin houdt, komt je eigen hoofd op het lichaam.

Meindert Talma - Eenmaal Oranje (2012)

De koning van de verhalende voetbalsongs, Meindert Talma, maakt drie thema-albums over cultvoetballers en dito randverschijnselen. Op Eenmaal Oranje (2012) staan eenmalige internationals centraal als André Hoekstra (‘De koning van de kluts’) en de door faalangst bevangen keeper Theo Snelders. Hoog geeft Talma op van Voetballers Met Baarden En Snorren. Op een bedje van zwaarwichtig klinkende gitaren en drums hekelt de Fries ‘al die lulletjes rozenwater met haarbanden, handschoenen en gouden balletschoentjes van tegenwoordig’.

Neem dat elftal van FC Wageningen: ‘Met negen baardapen en twee snordragers’ bezorgde ‘een beest van een elftal, (...) met een slager, een bouwvakker, een monteur, een gymnastiekleraar en twee grafdelvers PSV op 21 december 1977 zijn grootste thuisnederlaag ooit: 1-6’. Dat waren nog eens tijden. Met het verdwijnen van de snorren en baarden verdwenen ook de echte kerels uit de voetballerij, stelt Talma somber vast.

Meindert Talma - Balsturig (2019)

Balsturig, uit 2019, gaat over buitenbeentjes als Arjen Robben, Robin van Persie, Abe Lenstra, Johan Cruijff, Jan Blijham, Stijn Vreven, Abe van den Ban en Dick Nanninga, trainers als Louis van Gaal en Fritz Korbach en een roemrucht stadion als de Langeleegte van SC Veendam (‘Het einde van de wereld, de lange kanalen, supporters die zichtbaar balen’).

Meindert Talma - Minna (2021)

Talma voltooit zijn trilogie in 2021 met de lp Minna, naar de bijnaam van Humphrey Mijnals, de eerste Surinamer in het Nederlands Elftal. Liedjes over de net naar FC Barcelona verkaste Frenkie de Jong (‘Daar is ie! In z’n hoodie / Hee Frenkie! Hoe is ie? / Trainingssessie, met Messi’), Simon Tahamata die droomt over de baai van Ambon, Memphis Depay (‘Ik voel me relaxed omdat ik speel voor God / Het helpt me bij een dribbel en een afstandsschot’) en over Van Hanegem in De Kromme Huilt (‘Fenomeen met zijn linkerbeen / Maar in het veld ook verschrikkelijk gemeen’).

Met zijn imponerende drieluik heeft Meindert de voetbalnederpop definitief tot een serieus te nemen genre verheven. Hup Holland Hup!