De miljoenen streams van pianist Ron Adelaar
8 min leestijd
Hij hoort bij het kleine topje van Nederlandse artiesten dat kan leven van Spotify-inkomsten en toch kent lang niet iedereen hem. Pianist Ron Adelaar kiest voor een gedempte sound en raakt daarmee velen.
Blaudzun, Eefje de Visser en Kane zijn muzikanten die vrijwel iedere muziekliefhebber kent, maar op Spotify hebben ze - verrassend genoeg - substantieel minder maandelijkse luisteraars dan Ron Adelaar. De Amersfoortse pianist met 275 miljoen streams en maker van de hit Evening Star (meer dan 39 miljoen keer beluisterd) was een paar jaar geleden nog hr-manager bij Natuurmonumenten, maar is nu fulltime muzikant.
Stilte is bepalend
Als Adelaar (66) in hartje Amersfoort een café binnenstapt, begint hij meteen enthousiast te vertellen. Over vilt. Om precies te zijn: het laagje vilt dat tussen de hamer en de snaar van zijn piano zit als hij speelt. “Normaal gaat de hamer rechtstreeks op de snaar. Doe je het vilt ertussen, dan wordt het zachter, gedempter, en krijg je een heel ander geluid.” Dat studiepedaal - zoals het officieel heet - is eigenlijk bedoeld om thuis rustig te oefenen zonder de buren gek te maken. Maar terwijl Adelaar ermee speelde, ontdekte hij iets anders. “Mijn sound werd gedempt, warmer. Dat past bij een rustige avond met een kaarsje of een haardvuur. Die sfeer. Ik vond het mooi.” De afgelopen tien jaar is dat geluid razend populair geworden onder neoklassieke pianisten. Ludovico Einaudi gebruikt het, net als de IJslandse componist Ólafur Arnalds. En Ron Adelaar dus ook, als hij thuis dagelijks achter zijn honderd jaar oude Grotrian Steinweg zit.
Dat die keuze niet bij iedereen in goede aarde valt, weet hij inmiddels. Klassieke musici kijken weleens neer op het genre dat hij speelt. En hij weet zelf ook wel dat zijn muziek minder complex is dan het grote klassieke repertoire. “Maar dat is nou juist de kracht, vind ik. Less is more.” Hij haalt graag de Franse componist Claude Debussy aan en diens lijfspreuk: The music is not in the notes, but in the silence between them. ”Het draait om de vertragingen, de nuances en het verhaal dat je daarmee vertelt. Geen enkele keer speel ik een stuk exact hetzelfde. Nooit.”
Medicijn tegen pijn
Zijn grootste hit Evening Star staat al bijna drie jaar onafgebroken in Peaceful Piano, de meest prestigieuze redactionele afspeellijst op Spotify voor dit genre. “Het zijn gewoon een paar akkoorden en een melodie.” Adelaar glimlacht even. “Maar met welk gevoel je de melodie speelt, de vertragingen die je aanbrengt, het spel tussen de linker- en de rechterhand; dát is waar het om gaat. En weet je wat het is? Ik krijg wekelijks reacties van mensen die blij zijn met mijn muziek, die erdoor ontspannen. Zo schreef een vrouw met chronische pijn over mijn stuk Pavane: als ik dat beluister, voel ik minder pijn. Dat is toch waarvoor je het doet?”
Zijn leven is in een paar jaar tijd totaal veranderd. Lang werkte hij als hr-manager bij Natuurmonumenten. Met een drukke baan en een gezin was muziek zijn ventiel voor een vol hoofd. Na drukke dagen trok Adelaar zich terug achter de piano. Hij maakte al muziek sinds zijn negende, begon met accordeonles, vervolgens elektronisch orgel en stapte op zijn zeventiende over naar piano. Naar het conservatorium gaan zag hij nooit zitten. “Ik dacht altijd: als ik beroepsmatig muziek ga maken, ben ik mijn hobby en uitlaadklep kwijt. Dat wilde ik niet.”
De wereld over
Totdat zijn zoon Ivo hem in 2018 vraagt: “Moet je jouw pianomuziek niet eens op Spotify zetten?” Adelaar is verrast. Hij is toch geen artiest? “Dan maak ik je artiest,” antwoordt Ivo, die meteen het artwork regelt en de eerste nummers online zet. Hij bedenkt ook de strategie: elke week moet zijn vader een nummer uitbrengen, met de hoop op veel gedraaide lijsten als Peaceful Piano of Instrumental Study terecht te komen. Dat voelt niet als een grote opgave, want onder de handen van zijn vader ontstaan makkelijk nieuwe melodieën en stukken. Zoon Ivo gelooft dat de muziek perfect is voor de concentratie en focus van studenten, om tijdens het studeren op te zetten. “Daar had ik nooit over nagedacht. Ik begeleid al jaren een koor in de kerk, speel tussendoor kleine improvisaties en dacht dat die muziek vooral voor oudere mensen was.”
Anderhalf jaar lang gebeurt er nagenoeg niets. Adelaar blijft steken op misschien twintig luisteraars. Een hectische periode op zijn werk leidt in die tijd tot een burn-out en in het muziek maken vindt hij rust. Hij blijft wekelijks uploaden, zoals Ivo bedacht heeft. Op een dag schrijft hij Leana; een vrolijk walsje, vernoemd naar de pasgeboren dochter van een bevriende pianist uit Zwitserland. Dat stuk belandt als eerste in Peaceful Piano en hij ziet hoe het aantal luisteraars razendsnel oploopt.
Een paar weken later, op een ochtend in het voorjaar van 2020, zit hij midden in een corona-videovergadering van Natuurmonumenten als er een berichtje binnenkomt van een Finse pianist. ‘Congrats with number one PP’, schrijft die. Adelaar opent zijn telefoon. Zijn stuk Pavane blijkt op nummer één in Peaceful Piano te staan. “Voor een neoklassiek pianist is dat als het winnen van de Champions League”, lacht hij. De compositie staat inmiddels op zo'n 13 à 14 miljoen streams en zorgt ervoor dat ook zijn andere nummers op lijsten komen.
Live spelen
In 2022 gaat het zo goed dat hij besluit te stoppen bij Natuurmonumenten. Sindsdien is zijn hobby toch zijn werk gevonden. In april van dat jaar geeft hij in TivoliVredenburg zijn eerste concert. “En ik bleek dat geweldig leuk te vinden.” De afgelopen jaren stond Adelaar op meerdere podia in Nederland en in Toronto en Berlijn. Hij bracht een elpee uit en componeerde een album waarvan de stukken zijn ontsproten aan de levensverhalen van echte mensen. Dit voorjaar ging hij met een mini-tour langs diverse zalen in Nederland.
Dat hij daar vaak nauwelijks meer dan honderd bezoekers trekt, is een merkwaardige paradox. Want hoeveel er ook online naar zijn muziek geluisterd wordt, lang niet iedereen weet wie er achter die klanken zit. Al ziet hij het aantal mensen groeien dat hem bewust opzoekt en hoort hij wat zijn muziek doet. “Vorige week nog, in Sneek, vertelde een vrouw me over haar moeder die slecht lag. Samen luisterden ze naar mijn muziek, want daar werd ze rustig van. Dat is toch prachtig?”
Meer bezoekers trekken is een wens. Maar dat betekent meer aandacht voor sociale media en publiciteit. En die tijd en energie stopt hij liever in de muziek. “Nog steeds ontstaan mijn composities als vanzelf als ik achter de piano kruip. Altijd heb ik de muziek gemaakt die ik wilde maken, die ik zelf mooi vond. Dat zou ik andere muzikanten ook mee willen geven. Doe de dingen waarvan je zegt: dit past bij mij, dit vind ik fijn om te doen. Wat anderen daar ook van vinden.”