“Als dit door mag gaan, is dat voor mij de jackpot”

Alle kanten

Zonder dat hij specifiek wil worden, ligt het ‘probleem’ vaak bij onderwerpen die niets met zijn muziek te maken hebben. Zo krijgt hij vaak vragen over zijn vader (John Cees Smit van Scram C Baby), zijn vriendin (Pip Blom), de muziekbubbel waar hij in leeft (hij woont met Pip in een huis waar op de andere verdiepingen de ouders van Pip – Erwin Blom en Leonieke Daalder - en haar broer/gitarist Tender en diens vriendin/muzikante Lena Hessels wonen) en over de mensen waar hij mee werkt. “Weet je wat het is? Ik ben druk bezig met toeren en muziek maken, dan is het heel vervelend als je hoort dat anderen boos op je zijn om iets wat je nooit hebt gezegd. Is dat moeilijk?” Snel voegt hij toe: “Maar op zich vind ik praten met mensen over muziek altijd leuk hoor.”

Wie hem hier vanachter een kop koffie zo rustig zijn woorden hoort kiezen, zal niet direct vermoeden dat deze zelfde man op het podium een energiebom is. Als frontman zweept Willem zijn eigen band – een regelmatig wisselende groep muzikanten - én het publiek op. Liveshows van Personal Trainer zijn een belevenis, waarbij het onmogelijk is om stil te blijven staan. Die wilde én rustige kant zitten ook in de nummers die hij maakt. Op het laatste album Still Willing – afgelopen augustus verschenen - klinkt de band het ene moment zacht en bedachtzaam en het andere moment luid en energiek. Voorspelbaar wordt het nooit. “Een paar jaar geleden maakte ik me zorgen of ik wel coherent genoeg was. Ging het niet alle kanten op? Toen zei iemand tegen me: Ook al klinkt elk liedje anders, omdat het dezelfde persoon is die dit doet, hoef je je daar geen zorgen over te maken. Dat vond ik een wijze les.”

Rommelen

Als Willem niet aan het spelen is, trekt hij zich het liefst terug in de studioachtige ruimte – “het is niet echt geluidsdicht, dus we kunnen niet te veel lawaai maken” – in hun Amsterdamse appartement. “Zingen doe ik daar amper. Dat is een beetje gênant, omdat echt iedereen in huis én de buren dat kunnen horen. Maar voor de rest is het ideaal. Je kan tegenwoordig zoveel met enkel een koptelefoon en een computer. Dan zit ik lekker te rommelen.”

Daar in die ruimte bouwt hij dan naar eigen zeggen aan een stapel van ideeën. “Van heel minimaal uitgewerkte stukjes tot volledige popliedjes.” Met een bijna wetenschappelijke precisie duikt hij in zijn eigen geluidsbibliotheek als er een album moet komen, zoekend naar fragmenten die elkaar versterken en aanvullen. Deze losse draden weeft hij samen tot complete composities. Snel tevreden is hij niet, soms krijgen nummers meer dan elf versies. “Net zolang tot ik voel dat het klopt. Het is moeilijk om te pinpointen wanneer dat is.”

Vertalen naar live

Co-producer Casper van der Lans speelt daar een grote rol in, want zelf heeft hij de neiging om veel muzikale lagen op elkaar te stapelen. “Casper is heel goed in al die onderdelen een plek geven, zonder dat het overweldigend wordt. Dat vind ik knap.”
Pas wanneer het helemaal af is, gaat de band aan de slag. “Dan moeten we met zeven mensen gaan bedenken hoe we die opgestapelde nummer live gaan brengen. Dan veranderen ze dus weer helemaal. Dat is misschien ook wel het mooie: onze muziek is nooit helemaal af.”

Dat proces is altijd wat spannend, want lukt het de bandleden om al die puzzelwerkjes te vertalen naar liveversies? In het verleden was dat nog weleens lastig, geeft Willem toe, zoals bij Cut Loose van het vorige album Big Love Blanket. “Ritmisch is dat een behoorlijk ingewikkeld nummer. Destijds lukte het ons niet om dat overtuigend genoeg live uit te voeren. Tijdens repetities hebben we het eindeloos geprobeerd. Misschien hebben we er wel twintig uur op geoefend, maar het uiteindelijk maar een paar keer live gespeeld. Nog altijd spelen we dat nummer liever niet. Al zou het misschien wel kunnen met de huidige band, want door de vele optredens zijn we beter geworden.”