Allang geen associatie met geloof meer
3 min leestijd
Kerkorgel saai? Niet als het aan Laurens de Man ligt. Dit jaar won hij als eerste organist de Nederlands Muziekprijs en zelfs jongeren weet hij te bereiken. “Wat blijkt? Orgelklanken vinden ze fijn!”
Als puber vond Laurens de Man muziek al het mooiste wat er was. Maar er zijn vak van maken? Daar had hij weinig fiducie in. Tot hij als 15-jarige pianist meedeed aan het Prinses Christina Concours voor jong talent. “Ik ging erheen zonder ambitie, maar tot mijn grote verrassing won ik. Die prijs gaf net dat zetje waardoor ik dacht: misschien zit er toch een loopbaan in.” En kijk waar hij nu staat: in maart won Laurens de Man (31) de Nederlandse Muziekprijs. Niet als pianist, maar als organist, en wel de eerste sinds deze onderscheiding voor excellente klassieke musici in 1981 werd ingesteld. De jury roemde zijn ‘energieke optreden’ en ‘intelligente virtuositeit’.
Maar ja, zullen sceptici zeggen: kerkorgel… Is zo’n carrière nog wel rendabel, nu de ene na de andere kerk sluit? “Leuk punt”, zegt Laurens de Man. “Nederland staat vol met prachtige historische kerkorgels. En dankzij Monumentenzorg blijven die ook allemaal staan. Natuurlijk krijgen steeds meer kerken een andere functie, van woning tot kantoor. Maar waar een orgel staat, willen mensen dat het klinkt. Zo bekeken blijft er altijd werk, al wordt het wel een uitdaging met zo’n orgel iets zinnigs te doen.”
Een voorbeeld De Mans eigen praktijk: als de vaste organist van de Janskerk in Utrecht merkt hij dat jonge mensen het kerkorgel allang niet meer associëren met het christelijke geloof, laat staan met de verplichte zondagsdienst. “Die trauma’s zijn onderhand wel voorbij, ik merk dat jonge luisteraars er juist blanco in staan. En dat biedt kansen. Zo organiseert de Universiteit Utrecht geregeld een Wellbeing Week voor studenten, met yoga en andere activiteiten, ik werk er weleens aan mee. Jongeren rollen dan in de kerk hun matje uit en gaan liggen luisteren. En wat blijkt? Orgelklanken vinden ze fijn!”
Behalve orgel speelt De Man ook nog altijd piano. Hij arrangeert en componeert, geeft les op conservatoria en vormt samen met een celliste en klarinettiste het Chimaera Trio. Dat oogt als een zorgvuldig uitgestippelde carrière, maar het tegendeel blijkt waar. “Het eerlijke verhaal? Ik ben niet zo van de grootse plannen. Als ik ze al heb, spreek ik ze liever niet uit. Als alles anders loopt, raak je alleen maar teleurgesteld. Ik rol van het een in het ander en mijn ambitie is heel simpel: met elk concert iets boeiends neerzetten. Als ik orgel speel, hoop ik dat mensen denken: goh, wat een prachtige muziek, wat een mooie kleuren, een kerkorgel ís niet saai!”
Mag hij tot slot nog een lans breken voor het Prinses Christina Concours? De organisatie die hem op weg hielp, verkeert door subsidieperikelen opeens in zwaar weer. “Doodzonde als het zou verdwijnen. Zonder die steun kiezen geheid minder kinderen voor de muziek.”
