Groter is niet per se beter

Het zal wel typisch Amerikaans zijn. ‘Big is beautiful’ en ‘bigger is better’. En de grote partijen zijn het daar als vanzelfsprekend mee eens. Maar is groter ook beter? De strijd om de macht in de muziekwereld woedt onverminderd voort.

De muziekindustrie lijkt steeds meer het uitgangspunt te hanteren dat groter beter is. De drie majors nemen met regelmaat en graagte kleinere partijen over, om deze daarna te integreren. Soms zetten ze ze in eerste instantie min of meer zelfstandig (Warner en Spinnin), of tenminste nog herkenbaar (Universal en Virgin), voort.

De laatste grote overname betreft die van Downtown door de Universal Music Group. Het inlijven van 8ball, ook door UMG, haalde hier in Nederland het financiële nieuws. Voor ons land is die overname misschien opmerkelijk te noemen, in internationaal verband is zij dat niet. Al heb ik wel groot respect voor de prestaties van het hele 8ball-team die tot deze overname hebben geleid.

Bij de trend van overnemen en groter worden, zijn dus ook steeds de overgenomen partijen betrokken. Waarom gaan die laatste hier dan kennelijk steeds in mee? Alle muziekmaatschappijen hebben immers ‘de artiest centraal staan’. Wat maakt schaalgrootte dan eigenlijk uit? Sterker nog, kan er niet meer en beter gericht aandacht aan een kleiner aantal artiesten worden besteed, wanneer iedereen in die maatschappij daar voor werkt?

Ik denk dat de meest drijvende kracht achter deze processen is, dat geen groei (‘stilstand’!) als achteruitgang wordt gezien. De gezonde ontwikkeling van vrijwel elke organisatie is er een van min of meer gematigde groei. In markten die zelf niet groeien, leidt dat al snel tot een streven tot overname. Dat kan op twee manieren: ‘meer van hetzelfde’ (dus een groter aandeel van één markt verwerven), of meer aspecten verwerven (verticale integratie; bijvoorbeeld niet alleen de productie van de muziek verzorgen, maar daarvoor ook de eigen distributiekanalen verwerven). Doordat tot Downtown ook Fuga behoort, is dat voor UMG een aantrekkelijke overnamekandidaat geworden.

Samenvattend gaat het om marktmacht. En daar ligt momenteel het grootste probleem voor alle muziekmaatschappijen, want de grootste macht ligt vooral bij de tech-bedrijven. Spotify was en is dominant, net als YouTube, Apple, Amazon en vergelijkbare grote partijen in Korea, China en India.

In dat licht gezien lijkt het logisch dat grotere (contract)partijen zoals de drie majors de beste, of in elk geval een betere positie hebben bij het sluiten van licentieovereenkomsten. Doordat de indies zich goed verenigd hebben in IMPALA en WIN zijn zij gezamenlijk van eenzelfde kracht. En wie daar niet bij is aangesloten, heeft op voorhand grote moeite om zichtbaar te worden. Met meer dan 100.000 nieuwe tracks die er per dag aan de streamingdiensten worden toegevoegd, wordt het bos wel heel groot en donker.

Het gevaar waarop nu wordt gewezen en waar naar verluidt de Europese Commissie bij de overname van Downtown door UMG zich op moet concentreren, is of de met Downtown meekomende distributiekanalen zoals Fuga daarbij een brug te ver zouden zijn. Het lijkt waarschijnlijk dat daar nadere bepalingen voor komen. De verleiding voor UMG om eerst zichzelf in de beste positie te plaatsen, ligt voor de hand. Spotify is ook al een aantal keren min of meer betrapt op pogingen om meer royalty’s door te sluizen naar eigen ‘repertoire’.

Het zal nog wel even duren voordat er een uitspraak ligt. Tot die tijd doet de hele industrie er goed aan gezamenlijk te blijven optrekken, in plaats van onderling te (bek)vechten. Immers, zowel de grote als de kleine partijen in de industrie zeggen steeds hetzelfde: het belang van de artiest staat centraal!