“Elkaar zonder woorden aanvoelen, die magie is onvoorstelbaar”

Music Unlimited heet de cd van vader Leon, dochter Julia en zoon Arthur Rusanovsky. Klassieke stukken van Antonin Dvořák en Max Reger afgewisseld met volksliederen als Tumbalalaika en My Yiddishe Mama, een tango van Carlos Gardel en filmmuziek van Michel Legrand. Gespeeld in verschillende combinaties van viool (Julia en Arthur) en de altviool, piano en gitaar van Leon. “Vanaf het begin vroegen mensen naar een cd,” vertelt Arthur, “dus ik zei: dat moeten we gewoon doen.”

Het trio ontstond toen hij in 2019 terugkwam in Amsterdam, na zijn cum laude afgeronde masteropleiding in Berlijn. “We hebben altijd al samengespeeld. Ik zei: laten we officieel een ensemble vormen.” Hij arrangeerde wat stukken en organiseerde een concertserie. In Berlijn speelden ze zelfs voor koning Willem-Alexander en koningin Máxima. “Mensen vonden het prachtig, het was duidelijk dat we daarmee moesten doorgaan.”

De volksliederen repeteren ze net zo vaak als de klassieke trio’s. “We spelen ze ook op een klassieke manier. We hebben conservatorium gedaan en nemen dat ook heel serieus. Het moet wel één geheel worden, ook als we jazz spelen. Die is dan echt uitgeschreven.”

Het repertoire breidt zich spelenderwijs uit. “Ken je dit melodietje?”, vragen vader en zoon elkaar beurtelings, als ze na een lange repetitie thuis nog wat zitten na te praten. “Dan gaan we kijken hoe we dat kunnen arrangeren. Zo kwam zijn vader aanzetten met muziek uit de film Les Parapluies De Cherbourg, van Michel Legrand. Dat is van voor mijn tijd. Ik zat in de klassieke muziekscene, voor mij was dat echt iets bijzonders. Zo ontdekken we dingen van elkaar.”

Huilende vrouwen

Het geheim van het trio zit ‘m in de genetische verbondenheid, zegt vader Leon. “Elkaar zonder woorden aanvoelen, die magie is onvoorstelbaar”, vult Arthur aan. “Vroeger speelden we thuis al samen voor de lol. Incidenteel traden we op in een kerk. Nu is het bijna elke maand, we geven steeds meer optredens. Mijn zus maakt het geheel compleet, zij inspireert ons. Mensen vinden de interactie tussen haar en mij leuk. Vanwege haar kind en werk bij andere ensembles heeft ze minder tijd, maar tijdens een concert doet ze van nature dingen op haar viool, waarvan ik denk: hoe doe je dat? Ik krijg daar kippenvel van. Ik zeg ook tegen haar: jij bent echt uniek, met jouw klank en wat je doet. Zij voegt veel toe.”

Arthur en Julia werden geboren in Nederland, het land waar Leon, eigenlijk Lonja, met zijn vrouw vanuit Kiev - destijds onder Russische invloed - naartoe was gevlucht in 1979. Ruim veertig jaar speelde hij als altviolist in het Nederlands Kamerorkest. Nu geniet hij bij het trio van de publieksreacties. Staande ovaties, huilende vrouwen, dat maakte de 74-jarige musicus niet eerder mee. “Dat is wat wij nodig hebben: erkenning, waardering”, zegt hij. “De andere kant van de medaille is dat je geld moet verdienen en jezelf promoten. En dat is lastig, veel programmeurs zijn nogal behoudend.”

Bij zijn terugkeer in Amsterdam vond Arthur een doos vol handgeschreven muziek van zijn vader, die zich ook onderscheidt als componist. “Die ben ik tijdens de coronaperiode gaan digitaliseren”, vertelt de zoon. “Ik zei tegen hem: wat jij thuis doet op de piano, dat is geniaal. Dat moeten mensen horen, het klinkt prachtig. Nu merk je hoe dankbaar het publiek is. Dus ik heb hem ook zelfvertrouwen gegeven en zijn werk uitgegeven.”

Beslissend

Voor het cd-project heeft Sena veel betekend, verklaart Arthur. “Eerst had ik er moeite mee dat je een deel van de subsidie moet terugbetalen, maar uiteindelijk dacht ik: je krijgt toch geld om mensen in te huren die voor jou een professionele opname maken. Dat was het beslissende steuntje in de rug om het te gaan doen, want opnemen kan in de duizenden euro’s lopen.”

De cd is een eigenbeheeruitgave, de volgende stap is een tweede album bij een label. Arthur: “We hebben een prachtig repertoire opgebouwd en dat willen we graag registreren. Het opent ook nieuwe deuren, zoals het kunnen inschrijven voor een prijs als Edison Klassiek. De belangstelling voor de eerste cd heeft ons veel zelfvertrouwen gegeven en daar heeft Sena een belangrijke rol bij gespeeld.”